Son güncelleme:

İştah açan kokusu, altın sarısı rengi, tel tel katlarıyla bilinen Kürt Böreği’nin gerçek ismi ve ismin nereden geldiğiyle ilgili çeşitli yorumlar bulunuyor. Böreğin adının aslında Küt Böreği olduğunu iddia eden de var; yapılışı sebebiyle ona “Sade Börek” diyenler de… Küt böreği ismini savunanlar, bu ismi böreğin küt küt kesilmesiyle veya yerken çıkan kat kut sesleriyle ilişkilendiriyor. Buna karşı çıkanlar ise, o durumda isim Küt Böreği değil; “Küt Börek” olurdu diyor. Gelin şimdi, Kürt böreği ismi ile ilgili hikayelere bir göz atalım.

Kürt Böreği İsmi Nereden Geliyor?

Aslında böreğin içeriği ile çoğunlukla Kürtlerin yaşadığı yerlerdeki mutfak arasında dikkat çekici derecede bir ilişki de yoktur. Kürt böreği diğer birçok börek gibi tuzlu bir gıda değildir. Üzerine serpilen pudra şekeri sebebiyle hem tatlı hem tuzlu bir börektir. İçinde, yine diğer birçok börekte olduğu gibi ek bir gıda da yoktur. Belki de, börekçilerin revaçta olan ürünü olmasının arkasında da bu özgünlük ve sadelik yatıyor.

Kürt Böreği mi Küt Böreği mi?

Kimisi Kürt Böreği diyor, kimisi Küt Böreği…  Hatta, “Sade Börek” diyenler de var. Küt Böreği diyenler, böreğin küt dilimlenmesi ve yenilirken çıkan ses dolayısıyla bu simi aldığını savunuyor ama Kürt Böreği diyenler ise “Eğer öyle olsaydı adı “Küt Böreği” değil “Küt Börek” olurdu diyor. Yaygın olarak kabul edilen hikayeye göre ise doğru ifade “Kürt Böreği” olmalı.

Kürt Böreğinin Hikayesi

Kürt Böreği Hikayesi için çeşitli anlatımlar mevcut ama genel kabul gören hikayesi şöyle:

1800’lü yılların başında Bingöllü Sarı Mehmet isminde bir işçi, çalışmak için İstanbul’a göç ediyor. Mehmet’e, sarışın olmasından dolayı Rengo da deniliyor ama konumuzla çok alakası yok. Bir süre Karaköy ve Eminönü taraflarında hamallık yapıyor. Gelir düzeyi düşük olduğu için içine malzeme koymadan pişirdiği böreği, diğer işçi arkadaşlarıyla paylaşıyor. Hamur işinden de anladığı için her pişirişinde daha lezzetli bir börek elde ediyor. Bir de farklılık katıyor ve böreğin üzerine o zamanlar yeni yeni meşhur olan şekerden de ilave ediyor.

Hem ucuza mal olan hem de oldukça lezzetli ve doyurucu olan börek, işçiler tarafından seviliyor. Hal böyle olunca, Bingöllü Sarı Mehmet de bu işten para kazanmaya niyetleniyor ve böreği yapıp satmaya başlıyor. Bu hikayeye göre, böreğin ismini Sarı Mehmet’in arkadaşları veriyor; “Kürt Böreği

O dönemde özellikle şehre yeni yeni gelmeye başlayan işçilere, kıymalı böreğin fiyatı pahalı geldiğinden, Kürt böreği talep görüyor ve seviliyor. Öyle olunca da başkaları da üretmeye ve satmaya başlıyor ve börek zamanla yaygınlaşıyor. Nihayetinde, Kürt böreği artık özellikle İstanbul’da popüler bir yiyecek haline gelip, günümüze kadar ulaşıyor ve hatta bazıları tarafından “hamal böreği” olarak da adlandırılıyor.

Önceleri yalnızca Eminönü, Küçükpazar, Karaköy, Beyazıt, Şehzadebaşı ve Kocamustafapaşa’daki börekçilerde yapılan ve yanında alüminyum şekerlikte pudra şekeri ile sunulan bu lezzetli börek,  kısa bir süre sonra pastanelerde de yapılmaya başlanıyor. Dilden dile uzanan lezzeti, ülkemizin dört bir yanında da duyularak ünleniyor.

Bir diğer anlatıya göre; İstanbul’da irili ufaklı 5000’in üzerinde börekçi var ve buradaki her 10 ustanın 9’unun kökeni Bingöl’ün Kiğı ilçesine çıkıyor. Başka yerden gelen ustaların bu lezzeti tutturamadıklarına dair bir inanç var. Kürt böreği, genelde 4-5 farklı unun karıştırılması ile hazırlanıyor ve tarifi de devlet sırrı gibi saklanıyor. Bir diğer efsanede ise şu ifadeler var: Maya içermeyen bir hamur yapıyoruz, böylece mide ekşimesini önlemiş oluyoruz.

Sözlük yazarlarından aspergillus fumigatus, şurada detaylı anlatmış: Ekşi Sözlük

Kürt Böreğinin Özelliği Nedir?

Kürt böreği ya da farklı bir ifade ile Küt böreği; sade ya da içi boş olması ile bilinmekte. Bu içi boş böreğin en önemli özelliği, esas tadını dışına dökülen pudra şekerinden almasıdır. Pudra şekeri ile ayrılmaz ikili olan küt böreği, aynı zamanda içinin boş olması ve ekstra malzeme gerektirmemesi nedeni ile börekçilerde satılan en ucuz börektir.

Her ne kadar birçok kişi tarafından Kürt böreği ya da bir diğer adı ile küt böreği olarak da bilinse, şekerli börek diye bilenlerin sayısı da azımsanamayacak kadar fazladır. Genellikle pastanelerden değil, direkt gidip börekçiden alınarak yenilmesi tavsiye edilen Kürt böreği, aynı zamanda en iyi sıcak süt ve çay ile beraber tüketiliyor.

Kürt Böreği Nasıl Yapılır?

Ee arkadaşım, buraya kadar tarihini anlattın, isminin anlamını anlattın ama canımızı da çektirdin diyorsanız en yakın börekçiye bir koşu gidin. Peki, bu böreği evde yapmak istersek nasıl bir yol izleyeceğiz? İşte size amme hizmeti, kamuyu bilgilendirme hizmeti!

Kürt böreği yapımı esasında oldukça kolaydır fakat uyulması gereken bir takım kurallar ve püf noktalar olduğu için, bazı durumlarda istenildiği gibi sonuç alınamadığı da oluyor. Bu nedenle aşağıda yer alan tarife uyarak, belirlenmiş ölçüler ile yapmanızı öneriyorlar.

Kürt Böreği Püf Noktalar

Kürt böreğinin daha lezzetli olabilmesi için, yapımı esnasında ya da servis esnasında birkaç detaya uyabilirsiniz. Örneğin Kürt böreği yaparken, kullanılan tepsi geniş olmalıdır. Dar alanlarda tam anlamıyla pişmemesinin yanı sıra, aynı zamanda çıtır olma özelliğini de kaybedebilir.

Hazır yufka ile Kürt böreği, birçok kişi tarafından sıklıkla tercih edilen bir tariftir fakat hazır yoğrulmuş hamur ile yapılan Kürt böreğinin tadı ile yufkayla yapılan Kürt böreği tadı arasında çok fazla fark bulunmaktadır.

Böreğinizin fırınlanırken kurumaması, üzerinin yanmadan kızarması için tereyağından arda kalan köpüklü kısmı, böreği fırınlarken üzerine serpebilirsiniz. Eğer tercihiniz daha yumuşak, içi daha sade bir börekse; yufkaları üst üste dizerken aralarına pudra şekerinin yanı sıra tereyağı da ekleyebilirsiniz.

Tereyağı eklemeniz, hem pişirim esnasında yumuşak kalıp kurumamasını sağlayacaktır, hem de pişirim sonrasında tadının daha iyi olmasına olanak tanıyacaktır. Eğer Kürt böreğini üzerine pudra şekeri dökerek yemeyi seviyorsanız, size tavsiyemiz sıcak böreğe pudra şekeri dökmemeniz yönünde olacaktır. Ilık ya da soğuk böreğe pudra şekeri dökmeniz, şekerin erimeden kalmasını sağlayacaktır.

Kürt Böreği Malzemeleri

  • 1 çay bardağı ayçiçeği yağı
  • 150 gram tereyağı
  • 2 adet yumurta
  • 1 çay bardağı yoğurt
  • ½ çay bardağı su
  • ½ çay kaşığı tuz
  • 1 paket kabartma tozu
  • 4,5 su bardağı un
  • 4 yemek kaşığı pudra şekeri

Kürt Böreği Tarifi

  1. 4,5 su bardağı ölçüsündeki unu derin ve geniş bir karıştırma kabına dökün ve kabartma tozunu ekledikten sonra; kabın orta kısmını elinizle açın.
  2. Kabın orta kısmına yumurta, tuz, yoğurt ve ayçiçeği yağını ekleyin.
  3. Yavaş yavaş ılık su ekleyerek; hamuru kendini toparlayana kadar yoğurun.
  4. Pürüzsüz bir görünüm alan ve kıvamında olan hamuru, yumurta ya da avuç içi büyüklüğünde keserek ayrın.
  5. Keserek ayırdığınız bu hamurların üzerini nemli bir bez ile kapatın, yarım saat kadar dinlendirin.
  6. Tereyağını bir tavaya alarak, kısık ateşte eritin ve üzerine çıkan köpüklerini tavadan ayırarak sade bir yağ haline getirin.
  7. Dinlenen hamur yumrularını merdane yardımı ile yaklaşık olarak bir yemek tabağı büyüklüğünde açın. Bütün hamur yumrularına aynı işlemi uygulayın.
  8. Fırın tepsisi ölçüsüne gelen yufkaları, tavada eritmiş olduğunuz tereyağını bir fırça yardımı ile serperek üst üste dizin.
  9. Yağladığınız bu yufkaları, oklava ya da merdane yardımı ile açabildiğiniz kadar ince açın. Zira ne kadar ince açılırsa, lezzeti o kadar artacaktır.
  10. İnce bir şekilde açtığınız bu hamurları; teker teker yağlayarak rulo şeklinde sarın.
  11. Yağladığınız bu ruloyu 4 eşit parçaya bölerek buz dolabında yarım saat ya da 45 dakika civarlarında soğuması için bekletin.
  12. Buzdolabında soğuması için bırakmış olduğunuz hamur rulolarını zamanı gelince çıkartarak, oda ısısında dik bir konumda dinlendirin.
  13. Dinlendirdikten sonra, üzerlerine nişasta dökerek oklava ya da merdane ile fırın tepsisi büyüklüğünde açın. Fakat bu noktada dikkat etmeniz gereken en önemli husus, en üste konulacak olan yufkanın en ince yufka olması gerektiğidir.
  14. Açtığınız hamur yumrularını, en üstte en incesi olacak şekilde; daha önceden yağladığınız fırın tepsisine her bir yufka arasına pudra şekeri dökerek, üst üste eşit bir şekilde yerleştirin.
  15. Tereyağından kalan yağ karışımını, yufkaların üzerine serperek yağlayın.
  16. Daha önceden 180 derece ısıttığınız fırına tepsiyi ekleyerek, yufkaların üst kısmı kızarana kadar pişirin.
  17. Kızardıktan sonra yarım saat kadar oda ısısında böreği dinlendirin. Dinlendirdiğiniz böreği küçük kareler şeklinde dilimleyerek, isteğinize bağlı olarak üzerine pudra şekeri dökerek servis edebilirsiniz.